Deacon Vincent Thu Dam
“FORGIVENESS RECOGNIZED AND REALIZED IN CHRIST”
Twenty-Fourth Sunday in Ordinary Time, Year A
Brothers and sisters in Christ,
After several years of marriage, Nancy Anderson became involved with a coworker and eventually left her husband, Ron. Later, recognizing the harm she had caused, she ended the affair, confessed the truth, and asked Ron to rebuild their marriage.
Ron chose to forgive her—not because the betrayal was insignificant, but because he recognized how much he himself depended upon God’s mercy.
When they told Nancy’s parents, her father asked, “What is your plan?”
The question surprised them. Forgiveness, he explained, was only the beginning. They needed to understand what had broken, accept responsibility, rebuild trust, and commit themselves to change.
Through repentance, counseling, prayer, and daily fidelity, their marriage was restored. Nancy later shared their story to help other couples.
They discovered that forgiveness recognized in Christ must be realized through commitment: grace received must become grace lived.
Today Peter asks Jesus: “Lord, if my brother sins against me, how often must I forgive? As many as seven times?”
Peter probably thought he was being generous. Seven was the biblical number of fullness. Perhaps he expected Jesus to say, “Peter, you are becoming very holy!”
Instead, Jesus answers: “Not seven times but seventy-seven times.”
The Greek expression, hebdomēkontákis heptá—ἑβδομηκοντάκις ἑπτά—can be translated “seventy-seven times” or “seventy times seven.” But Jesus is not giving Peter a larger notebook in which to record 77 or 490 offenses. He is telling him to stop counting.
Why does Jesus use this particular expression? It recalls one of the darkest boasts in Genesis. Lamech said: “If Cain is avenged seven times,
then Lamech seventy-seven times.”
Lamech boasted that an injury would be repaid with unlimited revenge. Human violence had become multiplication: one wound produces seventy-seven wounds. Jesus deliberately reverses Lamech’s principle. In the Kingdom of God, vengeance must no longer multiply without limit; mercy must multiply without limit. Genesis describes the spread of violence through Lamech’s boast; Jesus inaugurates the opposite history—the spread of forgiveness (Gen. 4:23–24).
This transformation did not happen all at once. God gradually educated his people.
In the ancient world, revenge was often unlimited. If someone injured one member of a family, an entire clan might be attacked. The law “an eye for an eye” was therefore not originally permission for cruelty. It was a restriction upon vengeance: the punishment must not exceed the injury.
Later, Leviticus commands: “Take no revenge and cherish no grudge against your own people. You shall love your neighbor as yourself.”
Joseph forgives the brothers who sold him into slavery. David repeatedly refuses to kill Saul. The prophets proclaim a God who is “merciful and gracious, slow to anger and rich in kindness.”
Today, Sirach brings the revelation further. He asks:
“Could anyone nourish anger against another and expect healing from the Lord? Could anyone refuse mercy to another like himself, can he seek pardon for his own sins?”
Sirach discovers a spiritual reciprocity: the mercy we ask from God must pass through us to others. We cannot open our hands to receive God’s mercy while keeping those same hands closed tightly around another person’s throat.
But in Jesus Christ, forgiveness reaches its fulfillment. Jesus does not merely teach forgiveness. He embodies it. He touches sinners, eats with them, restores Peter after his denial, and from the Cross prays for his executioners: “Father, forgive them.”
Jesus takes upon himself the destructive burden of our sins. He does not pass the violence onward. He receives it, answers it with love, and through his death and Resurrection breaks its power. At the Cross, the history of Lamech is reversed: not seventy-seven acts of revenge, but mercy without measure.
Jesus explains this through the parable of two debts.
The first servant owes the king ten thousand talents. One talent represented roughly six thousand days’ wages. Ten thousand talents would therefore equal about sixty million days of labor—more than 160,000 years of work.
Moreover, “ten thousand” was the largest common numerical expression, and a talent was among the largest monetary units. Jesus combines an enormous number with an enormous unit. It is like saying, “He owed the king billions upon billions of dollars.” The amount is deliberately impossible to repay. The USCCB therefore translates it simply as “a huge amount.”
The servant does not understand his condition. He promises, “Be patient with me, and I will pay you back in full.” That promise is absurd. He could never repay it. Yet the king does not merely extend the payment schedule. Moved with compassion, he cancels the entire debt.
This is our relationship with God. We owe God our existence, our life, our love and our obedience. Through sin, we fail to give God and our neighbor what is rightly owed. We cannot repair by our own power everything sin has damaged. We cannot restore lost years, retrieve every harmful word, or heal every heart we have wounded. Our debt is beyond our ability to repay.
Yet God has forgiven us in Christ.
That is why Matthew calls sins “debts.” The Greek word opheilēmata—ὀφειλήματα—literally means obligations or debts. It is the same word Matthew uses in the Lord’s Prayer: “Forgive us our debts, as we forgive our debtors.”
Sin is not merely breaking an impersonal rule. It is failing in a relationship. We owe God love, faithfulness and thanksgiving; we owe our neighbor justice, truth and charity. Sin leaves that obligation unfulfilled.
Luke makes the meaning explicit: “Forgive us our sins”—hamartias—“for we ourselves forgive everyone indebted”—opheilonti—“to us.” Luke uses “sins” in the first part and “indebted” in the second, showing that debt is a metaphor for sin (Luke 11:1–4).
The second servant owes only one hundred denarii—about one hundred days’ wages. That was not insignificant. Jesus is not saying that injuries committed against us are imaginary or unimportant. Some wounds are terrible. But compared with the mercy we have received from God, they cannot become a justification for imprisoning another person—and ourselves—forever.
The forgiven servant seizes his fellow servant and begins choking him. This is the terrible contradiction: mercy reached him but did not pass through him. He wanted grace for himself and strict accounting for everyone else.
Brothers and sisters, Jesus’ teaching becomes extremely difficult when the injury is not small.
What if someone murders our spouse or child? What if someone abuses us, betrays a marriage, destroys our reputation, cheats us, or leaves us traumatized? How can Jesus ask us to forgive something that seems humanly impossible?
First, forgiveness does not mean calling evil good.
Forgiveness does not excuse the offender, deny the truth, prevent us from reporting a crime, or eliminate appropriate punishment. It does not require a victim to return to an abusive relationship or place a family in danger.
Forgiveness and reconciliation are related, but they are not identical. Even when an offender refuses to repent, I can renounce revenge, pray for that person’s conversion, and surrender judgment to God. But reconciliation cannot be accomplished by one person alone. It requires truth, repentance, changed conduct, and the gradual rebuilding of trust. Forgiveness does not require us to pretend that evil never happened, and Christian love may require firm boundaries to protect the innocent and prevent further harm.
Second, forgiveness does not mean that painful memories instantly disappear.
Trauma can return through images, fear, anger and sleepless nights. When the wound returns to our mind, we may have to forgive again—not because the first decision was false, but because healing is a journey. “Seventy-seven times” may mean that I place the same wound into Christ’s hands seventy-seven times.
Third, forgiveness is not primarily a feeling.
We may still feel grief or anger. Forgiveness begins as a decision: “Lord, I will not seek this person’s destruction. I surrender final judgment to you. Protect the innocent, establish justice, heal my heart, and lead the sinner to repentance.”
Saint Paul tells us elsewhere in Romans: “Do not repay anyone evil for evil” and “Do not be conquered by evil but conquer evil with good.” He does not tell us that evil is harmless. He tells us not to let another person’s evil reproduce itself within us.
Today’s second reading gives us the foundation: “None of us lives for oneself, and no one dies for oneself…. Whether we live or die, we are the Lord’s.”
We belong to Christ because he died and rose for us. Our lives were purchased not with silver or gold but with his blood. Therefore, even our wounds belong to him. We do not have to carry them alone. We can say:
“Jesus, I cannot forgive this person by my own strength. Forgive within me. Love within me. Carry what I cannot carry.”
The Catechism acknowledges that forgiveness can seem impossible. Yet a heart offered to the Holy Spirit can gradually transform injury into compassion and hurt into intercession. Forgiveness is participation in God’s own mercy—not simply the result of human willpower (Catechism of the Catholic Church, 2840–2845).
My dear brothers and sisters, before approaching the Eucharist today, let us ask ourselves: Whom am I still choking in my mind, demanding that the person pay me back?
Am I waiting to forgive until the pain disappears—or asking Christ to begin healing the pain through forgiveness?
Do I want justice and conversion, or secretly desire the offender’s destruction?
At every Mass, we come before the King carrying a debt we could never repay. The King looks upon us with compassion and says, “Your debt is forgiven.” Then he sends us forth to bring that mercy into our families, our parish and our wounded world.
We do not forgive in order to earn God’s mercy, as if forgiveness were a commercial exchange. We forgive because God’s mercy has already reached us. But if we deliberately refuse to let that mercy pass through us, we close our own hearts to the gift we are asking God to give.
Peter asked, “How many times?”
Jesus’ answer is: Stop counting. Remember the Cross. Remember how much you have been forgiven. When forgiveness seems impossible, do not depend only upon yourself. Bring the wound to Christ again and again.
For whether we live or die, whether we suffer or heal, we belong to the Lord. And because we belong to the Crucified and Risen Lord, vengeance will not own our future. By his grace, mercy will have the final word. Amen.
NHẬN BIẾT MÌNH ĐƯỢC THA THỨ VÀ HIỆN THỰC HÓA SỰ THA THỨ TRONG ĐỨC KITÔ
Anh chị em thân mến trong Đức Kitô,
Sau nhiều năm chung sống, Nancy Anderson đã vướng vào một mối quan hệ bất chính với đồng nghiệp rồi rời bỏ chồng là Ron. Sau đó, nhận ra những đổ vỡ mình gây nên, Nancy chấm dứt mối quan hệ ấy, thú nhận sự thật và xin chồng cùng xây dựng lại gia đình.
Ron chọn tha thứ—không phải vì sự phản bội không nghiêm trọng, nhưng vì chính ông cũng đang sống nhờ lòng thương xót của Thiên Chúa.
Khi họ kể lại quyết định ấy với cha mẹ Nancy, người cha chỉ hỏi: “Kế hoạch của hai con là gì?”
Câu hỏi khiến họ ngỡ ngàng. Tha thứ mới chỉ là khởi đầu. Họ còn phải nhận trách nhiệm, tìm hiểu nguyên nhân đổ vỡ, chữa lành vết thương và xây dựng lại lòng tin.
Nhờ sám hối, cầu nguyện, tư vấn và trung thành mỗi ngày, hôn nhân của họ đã được phục hồi. Họ nhận ra rằng: sự tha thứ được đón nhận nơi Đức Kitô phải được hiện thực hóa bằng một đời sống đổi mới.
Hôm nay, Phêrô đến hỏi Chúa Giêsu:
“Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bảy lần không?”
Có lẽ Phêrô nghĩ mình đã rất quảng đại. Con số bảy trong Kinh Thánh biểu thị sự trọn vẹn. Có lẽ ông chờ Chúa khen: “Phêrô, con tiến bộ lắm!”
Nhưng Chúa Giêsu trả lời: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy.”
Trong tiếng Hy Lạp, thành ngữ hebdomēkontákis heptá—ἑβδομηκοντάκις ἑπτά—có thể được dịch là “bảy mươi bảy lần” hoặc “bảy mươi lần bảy.” Nhưng Chúa không bảo Phêrô mua một cuốn sổ lớn hơn để ghi đủ 77 hay 490 lần. Người bảo ông: Đừng đếm nữa!
Tại sao Chúa dùng chính con số ấy?
Trong sách Sáng Thế, Laméc từng kiêu hãnh tuyên bố: “Cain sẽ được báo thù gấp bảy, nhưng Laméc thì gấp bảy mươi bảy.”
Laméc muốn nói: Ai làm tôi bị thương, tôi sẽ trả thù khủng khiếp hơn gấp bội. Một xúc phạm phải được đáp lại bằng bảy mươi bảy lần báo oán (Gen. 4:24). Bạo lực cứ thế sinh thêm bạo lực.
Chúa Giêsu đảo ngược nguyên tắc của Laméc. Trong Nước Thiên Chúa, báo thù không còn được nhân lên vô hạn; chính lòng thương xót phải được nhân lên vô hạn. Tội lỗi lan truyền khi con người trả đũa; ơn cứu độ lan truyền khi con người biết tha thứ.
Thiên Chúa đã từng bước giáo dục dân Người về con đường này.
Trong thế giới cổ đại, việc báo thù thường không có giới hạn. Một người bị thương có thể đưa đến cuộc trả thù chống lại cả gia đình hoặc bộ tộc. Vì thế, luật “mắt đền mắt, răng đền răng” lúc đầu không nhằm khuyến khích sự tàn nhẫn, nhưng nhằm giới hạn việc báo thù: hình phạt không được vượt quá thiệt hại đã gây ra.
Sau đó, sách Lêvi dạy: “Ngươi không được trả thù, không được oán hận những người thuộc về dân ngươi. Ngươi phải yêu đồng loại như chính mình.”
Ông Giuse tha thứ cho những người anh đã bán mình làm nô lệ. Vua Đavít nhiều lần không giết vua Saun, dù Saun tìm cách sát hại ông. Các ngôn sứ loan báo một Thiên Chúa “nhân hậu và từ bi, chậm bất bình và giàu tình thương.”
Bài đọc một hôm nay đưa mặc khải ấy tiến xa hơn:
“Người với người cứ nuôi lòng hờn giận, thế mà lại xin Đức Chúa chữa lành!
Nó chẳng biết thương người đồng loại, mà lại dám xin tha tội cho mình!”
Sách Huấn Ca cho thấy một nguyên tắc hỗ tương: lòng thương xót chúng ta cầu xin nơi Thiên Chúa phải được chuyển trao cho người khác. Chúng ta không thể mở tay xin Chúa xót thương trong khi vẫn dùng chính đôi tay ấy để bóp cổ anh chị em mình.
Nơi Đức Giêsu Kitô, mặc khải về sự tha thứ đạt tới mức viên mãn. Chúa Giêsu không chỉ giảng dạy về sự tha thứ; chính Người là sự tha thứ của Thiên Chúa dành cho nhân loại.
Người đến gần những người tội lỗi, đồng bàn với họ, tha thứ cho người phụ nữ ngoại tình và phục hồi Phêrô sau 3 lần chối Thầy. Trên thập giá, Người còn cầu nguyện cho những kẻ đang đóng đinh mình: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.”
Chúa Giêsu nhận vào thân mình sức nặng và hậu quả của tội lỗi chúng ta. Người không đáp lại bạo lực bằng bạo lực khác, nhưng bằng tình yêu hiến mạng. Nơi thập giá, lịch sử của Laméc bị đảo ngược: không còn bảy mươi bảy lần báo thù, mà là lòng thương xót không giới hạn.
Chúa diễn tả lòng thương xót ấy qua dụ ngôn về hai món nợ.
Người đầy tớ thứ nhất mắc nợ nhà vua mười ngàn yến vàng—nguyên ngữ là “mười ngàn talent.” Một talent tương đương khoảng 6.000 ngày công. Như vậy, mười ngàn talent tương đương khoảng sáu mươi triệu ngày lao động, nghĩa là người ấy phải làm việc hơn 160.000 năm mới trả xong!
Đây là một món nợ không ai có khả năng thanh toán.
Thế mà người đầy tớ vẫn thưa: “Xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả hết.” Lời hứa ấy hoàn toàn không thể thực hiện được. Nhưng nhà vua không chỉ cho ông thêm thời gian. Vì chạnh lòng thương, nhà vua xóa toàn bộ món nợ.
Đó chính là hoàn cảnh của chúng ta trước mặt Thiên Chúa.
Chúng ta mắc nợ Người sự sống, tình yêu, lòng biết ơn và sự vâng phục. Khi phạm tội, chúng ta không trao cho Thiên Chúa và tha nhân những điều chúng ta phải trao. Chúng ta không thể tự mình khôi phục tất cả những gì tội lỗi đã phá hủy: những năm tháng đã mất, những lời nói gây tổn thương, những mối quan hệ tan vỡ và những tâm hồn đã bị chúng ta làm tổn thương.
Món nợ ấy vượt quá khả năng đền trả của chúng ta. Nhưng trong Đức Kitô, Thiên Chúa đã tha thứ tất cả.
Vì thế, Tin Mừng Matthêu gọi tội lỗi là “nợ.” Từ Hy Lạp opheilēmata—ὀφειλήματα—nghĩa đen là “những món nợ” hoặc “những điều phải trả.” Đây cũng là từ Mátthêu dùng trong kinh Lạy Cha: “Xin tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con.”
Tội không chỉ là vi phạm một điều luật vô hình. Tội là thất bại trong một mối quan hệ. Chúng ta mắc nợ Thiên Chúa tình yêu, lòng trung thành và sự tôn thờ; chúng ta mắc nợ tha nhân công bằng, chân lý và bác ái.
Thánh Luca diễn tả ý nghĩa ấy rõ hơn: “Xin tha tội cho chúng con, vì chính chúng con cũng tha cho mọi người mắc nợ chúng con.” Luca dùng từ “tội” ở phần đầu và từ “nợ” ở phần sau. Như vậy, “món nợ” trong kinh Lạy Cha chính là hình ảnh diễn tả tội lỗi.
Người bạn của đầy tớ kia chỉ mắc nợ 100 quan tiền, tương đương khoảng 100 ngày công. Đó không phải là một món nợ không đáng kể. Chúa Giêsu không nói rằng những thương tổn người khác gây ra cho chúng ta là nhỏ bé hay không có thật.
Nhưng khi so với lòng thương xót vô hạn mà chúng ta đã nhận được từ Thiên Chúa, những tổn thương ấy không thể trở thành lý do để chúng ta giam cầm người khác—và giam cầm chính mình—suốt đời.
Người đầy tớ vừa được tha lại túm lấy bạn mình và bóp cổ: “Hãy trả nợ cho tôi!”
Đây là sự mâu thuẫn khủng khiếp: lòng thương xót đã đến với ông nhưng không thể đi qua ông để đến với người khác. Ông muốn Thiên Chúa đối xử với mình bằng ân sủng, nhưng lại muốn xét xử người khác bằng sổ nợ.
Thưa anh chị em, giáo huấn của Chúa trở nên vô cùng khó khăn khi vết thương không còn nhỏ bé.
Nếu có người sát hại người thân của chúng ta thì sao? Nếu chúng ta bị lạm dụng, phản bội trong hôn nhân, lừa gạt hoặc bị hủy hoại danh dự thì sao? Nếu ký ức đau thương cứ trở lại, chiếm lấy tâm trí và khiến chúng ta sống trong sợ hãi thì sao?
Trước hết, tha thứ không có nghĩa là gọi điều ác là điều tốt.
Tha thứ không phải là phủ nhận sự thật, bào chữa cho kẻ phạm tội hay ngăn cản việc trình báo một tội ác. Tha thứ không loại bỏ công lý, cũng không buộc nạn nhân quay lại một mối quan hệ bạo hành hoặc tiếp tục đặt gia đình mình vào nguy hiểm.
Tha thứ và hòa giải liên hệ mật thiết với nhau, nhưng không hoàn toàn giống nhau. Ngay cả khi người xúc phạm chưa sám hối, tôi vẫn có thể từ bỏ ý định báo thù, cầu nguyện cho họ hoán cải và trao quyền xét xử cho Thiên Chúa.
Tuy nhiên, hòa giải không thể do một người thực hiện. Hòa giải cần sự thật, sám hối, thay đổi cách sống và từng bước xây dựng lại lòng tin. Tha thứ không buộc chúng ta giả vờ rằng điều ác chưa từng xảy ra. Đôi khi, tình yêu Kitô giáo còn đòi chúng ta thiết lập những ranh giới rõ ràng để bảo vệ người vô tội và ngăn ngừa những tổn thương tiếp diễn.
Thứ hai, tha thứ không có nghĩa là ký ức đau thương lập tức biến mất.
Chấn thương có thể trở lại qua những hình ảnh, nỗi sợ hãi, cơn giận và những đêm mất ngủ. Mỗi khi vết thương trở lại, chúng ta có thể phải tha thứ một lần nữa—không phải vì lần tha thứ trước là giả dối, mà vì chữa lành là một hành trình.
“Bảy mươi lần bảy” đôi khi có nghĩa là chúng ta phải đặt cùng một vết thương vào tay Chúa Giêsu đến bảy mươi lần bảy.
Thứ ba, tha thứ trước hết không phải là một cảm xúc, mà là một quyết định.
Chúng ta vẫn có thể đau buồn và tức giận. Nhưng tha thứ bắt đầu khi chúng ta thưa:
“Lạy Chúa, con không muốn tìm cách hủy diệt người này. Con trao quyền phán xét cho Chúa. Xin bảo vệ người vô tội, thực thi công lý, chữa lành tâm hồn con và dẫn người phạm tội đến chỗ hoán cải.”
Thánh Phaolô dạy: “Đừng lấy ác báo ác”; và: “Đừng để cho sự ác thắng được mình, nhưng hãy lấy thiện mà thắng ác.”
Ngài không nói rằng điều ác là vô hại. Ngài dạy chúng ta đừng để điều ác của người khác tiếp tục sinh sôi trong chính tâm hồn mình.
Bài đọc hai hôm nay trao cho chúng ta nền tảng của sự tha thứ:
“Không ai trong chúng ta sống cho chính mình, cũng không ai chết cho chính mình… Dù sống, dù chết, chúng ta vẫn thuộc về Chúa.”
Chúng ta thuộc về Đức Kitô vì Người đã chết và sống lại vì chúng ta. Cuộc đời chúng ta đã được chuộc lại không phải bằng vàng bạc, mà bằng chính Máu Người. Vì thế, cả những thương tích của chúng ta cũng thuộc về Người. Chúng ta không phải mang chúng một mình.
Khi không thể tha thứ bằng sức riêng, chúng ta hãy cầu nguyện:
“Lạy Chúa Giêsu, con không thể tự mình tha thứ. Xin Chúa tha thứ cho con. Xin Chúa yêu thương trong con. Xin Chúa mang lấy điều con không còn sức để mang.”
Trước khi tiến đến bàn thờ đón nhận Thánh Thể, chúng ta hãy tự hỏi:
Tôi đang bóp cổ ai trong tâm trí mình và bắt họ phải trả cho bằng hết?
Tôi đang chờ đến khi không còn đau mới tha thứ, hay đang xin Đức Kitô bắt đầu chữa lành nỗi đau qua quyết định tha thứ?
Tôi thật sự mong muốn công lý và sự hoán cải, hay đang âm thầm mong người đã xúc phạm tôi bị hủy diệt?
Trong mỗi Thánh lễ, chúng ta đến trước vị Vua với món nợ không bao giờ có thể thanh toán được. Nhưng Người nhìn chúng ta bằng lòng thương xót và phán: “Món nợ của con đã được tha.”
Rồi Người sai chúng ta đem lòng thương xót ấy vào gia đình, giáo xứ và thế giới đầy thương tích.
Chúng ta không tha thứ để mua lấy lòng thương xót của Thiên Chúa, như thể đó là một cuộc trao đổi. Chúng ta tha thứ vì lòng thương xót của Người đã đến với chúng ta trước. Nhưng nếu nhất quyết không cho lòng thương xót ấy đi qua mình để đến với người khác, chúng ta đang tự khép kín tâm hồn trước chính ân huệ mà mình đã cầu xin.
Phêrô hỏi: “Con phải tha bao nhiêu lần?”
Chúa Giêsu trả lời: Đừng đếm nữa. Hãy nhớ đến thập giá. Hãy nhớ rằng con đã được tha thứ biết bao. Khi tha thứ dường như không thể thực hiện được, đừng chỉ cậy dựa vào sức riêng; hãy trao vết thương cho Đức Kitô hết lần này đến lần khác.
Vì dù sống hay chết, dù còn đau khổ hay đang được chữa lành, chúng ta vẫn thuộc về Chúa. Và bởi vì thuộc về Đấng đã chịu đóng đinh và đã sống lại, chúng ta sẽ không để lòng báo thù làm chủ tương lai của mình. Nhờ ân sủng của Người, lòng thương xót sẽ là lời sau cùng. Amen.