Deacon Vincent Dam

“FOLLOWING CHRIST: LEARNING TO LOVE AND CORRECT ONE ANOTHER”

23rd Sunday in Ordinary Time - Year A

Brothers and sisters in Christ,

In the year 390, the Roman emperor Theodosius ordered a brutal retaliation after a civil disturbance in Thessalonica. Thousands were reportedly killed. Most people were afraid to confront the most powerful man in the empire. But Saint Ambrose, Bishop of Milan, wrote to the emperor: He could not approach the Eucharist as though nothing had happened. He must acknowledge his sin and repent.

Ambrose did not hate the emperor or publicly humiliate him. He spoke because the victims mattered, the truth mattered, and the emperor’s soul mattered. Eventually, Theodosius repented and returned to communion with the Church.

Ambrose did not win a victory over an enemy. He regained a brother.

That is the purpose of today’s Gospel: “If he listens to you, you have won over your brother.”

Jesus teaches us neither to ignore sin nor to condemn sinners. He teaches us to bring someone back through truth spoken in love.

Matthew places this teaching in chapter 18, his discourse on life in the Christian community. The disciples first argue about who is greatest. Jesus tells them to become humble like children. He warns them not to scandalize the little ones. Then he speaks of the shepherd searching for one wandering sheep. After today’s passage, Peter asks how often he must forgive. Jesus answers, “Seventy-seven times.”

The context is important. Before correcting someone, I must become humble, care about the one who has wandered, and be ready to forgive. Otherwise, correction easily becomes condemnation.

Jesus says, “If your brother sins against you.” He does not call him “your enemy,” “that terrible person,” or “that bad Catholic.” Even when he sins, he remains our brother.

But not everything that bothers us is sinful. Someone who disagrees with me has not necessarily sinned against me. A different personality, culture, musical preference, or way of organizing a parish event is not a violation of the Ten Commandments!

Nor can we read another person’s heart. We can say, “These words hurt me,” or “This action caused division.” But we should be careful about saying, “I know why you did it.” Only God knows the whole heart—and even God has not appointed us assistant judges!

In our Vietnamese-American Catholic community, we often fall into two extremes.

The first is indifference: “That is his life. It is none of my business.” We see a friend destroying his marriage through alcohol, gambling, dishonesty, or infidelity, but we remain silent. We see someone mistreating an elderly parent, bullying a weaker person, or creating serious division in a ministry. Still, we say nothing because we do not want to lose a friendship or become unpopular.

We cannot supervise everyone’s life. But sometimes silence is not respect; it is fear.

That is why God tells Ezekiel, “I have appointed you watchman for the house of Israel.” Ezekiel cannot force anyone to change. But if he sees someone walking toward destruction, love requires him to warn that person.

The other extreme is gossip. Instead of speaking to the person, we speak to everybody except the person!

One comment becomes a story. The story gathers details as it travels. By the time it reaches the fifth person, it has acquired color, background music, and perhaps a few miracles!

Gossip can even wear religious clothing: “I am telling you only so that you can pray for him.” Five minutes later, the whole prayer group knows everything—except whether the story is true. Sometimes “Please pray for him” becomes our Catholic password for spreading news.

What should we do when someone brings us such a story? We can ask gently: “Did you witness it yourself? Have you spoken to that person? Is there something we can do to help?”

If the answer is no, we might say, “Then perhaps the story should stop here.”

The same applies to social media. Our phones are called smartphones, but they still need wise Christians to operate them. An accusation is not automatically a fact. A video may be edited; a headline may be designed to make us angry. Before pressing “share,” ask: Is it true? Is it necessary? Will it help anyone? Sometimes the holiest button on the phone is “delete.”

Of course, serious abuse, violence, danger to children, financial dishonesty, or criminal behavior must not be concealed. Such matters should be reported promptly to the proper civil and Church authorities. But we bring facts to someone who can help; we do not bring rumors to people who can only repeat them.

Here is a helpful rule: If I am not helping to solve the problem, I should not help spread the story.

Jesus gives us another way: “Go and tell him his fault between you and him alone.”

Why privately? Because love protects dignity. Privacy allows a misunderstanding to be corrected before a reputation is destroyed. We may even discover something surprising: perhaps we did not understand the whole situation—or perhaps we also contributed to the conflict.

We should not begin: “You are dishonest, selfish, and jealous.” We might say: “What happened hurt me and has created division between us. Perhaps I do not understand everything. Can we speak honestly about it?”

If the private conversation fails, Jesus says to bring one or two others. Not two friends already prepared to say, “You are absolutely right!” They should be mature and impartial people who can establish the facts, protect both sides, and help restore the relationship.

If that fails, “Tell the church.” Today, this does not mean announcing the offense at Sunday Mass! It means approaching the appropriate ministry leader, deacon, pastor, safe-environment coordinator, or diocesan authority.

What, then, should move us to correct someone?

Saint Paul answers: “Owe nothing to anyone, except to love one another.”

Before correcting another person, ask: Is this truly sinful, or merely something I dislike? Do I know the facts, or am I repeating a rumor? Am I trying to regain this person—or defeat this person? Am I willing to listen? Am I willing to be corrected?

Jesus then says, “Where two or three are gathered together in my name, there am I in the midst of them.”

We usually apply this promise to public prayer. But what if we also applied it to our conflicts?

What if a husband and wife, before beginning round number three of the same argument, placed a crucifix between them and prayed together for five minutes? The problem might not disappear—but at least their voices might become quieter!

What if two friends whose relationship had been wounded met before the tabernacle and asked Jesus to help them speak truthfully?

What if two ministry members stopped recruiting supporters and prayed: “Lord, show us where each of us has been wrong. Protect us from pride. Help us seek what is good for your Church”?

When two wounded people gather sincerely in Christ’s name, the conflict is no longer occupied only by two wounded egos. A third person is present: Jesus Christ.

Imagine a parish where people speak to one another instead of about one another; where couples pray before continuing an argument; where friends can say, “You hurt me,” without ending the friendship; where we can apologize without losing face and receive correction without immediately becoming defensive.

A Christian community is not one in which nobody sins. It is one in which sin is neither ignored nor converted into entertainment; where truth is spoken without hatred, correction is received without pride, and forgiveness remains possible.

Before approaching the altar, let us ask: Is there someone I have been talking about but have never spoken to? Is there someone walking toward harm whom I have been afraid to warn? Is there someone I corrected harshly without first examining myself? Is there someone with whom I should pray?

Jesus does not ask us to win an argument. He asks us to win back a brother or sister.

And when two wounded people sincerely gather in his name, neither stands alone:

“For where two or three are gathered together in my name, there am I in the midst of them.”

THEO ĐỨC KITÔ: HỌC YÊU THƯƠNG VÀ SỬA LỖI CHO NHAU

Anh chị em thân mến trong Đức Kitô,

Năm 390, sau một cuộc nổi loạn tại thành Thessalonica, hoàng đế Rôma Theodosius đã ra lệnh trả đũa hết sức tàn bạo. Theo sử liệu, hàng ngàn người đã bị sát hại. Không ai dám lên tiếng trước vị hoàng đế đầy quyền lực ấy. Nhưng thánh Ambrôsiô, Giám mục Milan, đã viết thư thẳng thắn nói với nhà vua: Ông không thể đến tham dự Thánh Thể như thể chưa có chuyện gì xảy ra. Ông phải nhìn nhận tội lỗi và thật lòng sám hối.

Thánh Ambrôsiô lên tiếng không phải vì người thù ghét nhà vua, cũng không phải để bêu xấu ông trước công chúng. Người lên tiếng vì mạng sống của các nạn nhân là điều quan trọng, sự thật là điều quan trọng, và linh hồn của nhà vua cũng quan trọng. Cuối cùng, hoàng đế Theodosius đã sám hối và được trở lại hiệp thông với Hội Thánh.

Thánh Ambrôsiô không đánh bại một kẻ thù. Người đã tìm lại được một người anh em.

Đó chính là mục đích của Tin Mừng hôm nay: “Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em.”

Chúa Giêsu không dạy chúng ta làm ngơ trước tội lỗi, cũng không cho phép chúng ta kết án tội nhân. Người dạy chúng ta lấy tình yêu mà nói lên sự thật, để đưa một người anh chị em trở về.

Thánh Mátthêu đặt lời dạy này trong chương 18—một bài giảng về đời sống cộng đoàn Kitô hữu. Trước hết, các môn đệ tranh luận xem ai là người lớn nhất. Chúa Giêsu bảo họ phải trở nên khiêm nhường như trẻ nhỏ. Người cảnh cáo họ đừng làm cớ cho những người bé mọn sa ngã. Kế đến, Người kể dụ ngôn người mục tử đi tìm một con chiên lạc. Ngay sau đoạn Tin Mừng hôm nay, thánh Phêrô hỏi phải tha thứ bao nhiêu lần. Chúa trả lời: “Bảy mươi lần bảy.”

Bối cảnh ấy rất quan trọng. Trước khi sửa lỗi người khác, chính ta phải biết khiêm nhường, biết thương người đang lạc bước và sẵn sàng tha thứ. Nếu không, sửa lỗi rất dễ biến thành kết án.

Chúa Giêsu nói: “Nếu người anh em của anh trót phạm tội.” Người không gọi họ là “kẻ thù của anh,” “con người tệ bạc ấy,” hay “người Công giáo xấu xa kia.” Dẫu họ phạm tội, họ vẫn là anh chị em của chúng ta.

Tuy nhiên, không phải bất cứ điều gì làm chúng ta khó chịu cũng là tội. Người khác không đồng ý với tôi chưa chắc đã xúc phạm đến tôi. Khác biệt về tính tình, văn hóa, cách chọn bài hát hay cách tổ chức một sinh hoạt trong giáo xứ chưa hẳn là lỗi phạm!

Chúng ta cũng không thể đọc được lòng người khác. Ta có thể nói: “Những lời ấy làm tôi tổn thương,” hoặc: “Việc làm ấy gây chia rẽ.” Nhưng hãy thận trọng khi quả quyết: “Tôi biết tại sao anh làm như vậy.” Chỉ Thiên Chúa mới thấu suốt lòng người—và Người cũng không bổ nhiệm chúng ta làm phụ tá thẩm phán cho Người!

Trong cộng đoàn Công giáo Việt-Mỹ của chúng ta, chúng ta thường rơi vào hai thái cực.

Thái cực thứ nhất là sự dửng dưng: “Đời của họ, không liên quan đến tôi.” Chúng ta thấy một người bạn đang phá hủy hôn nhân vì rượu chè, cờ bạc, gian dối hay ngoại tình, nhưng vẫn im lặng. Chúng ta thấy ai đó bạc đãi cha mẹ già, bắt nạt người yếu thế hay gây chia rẽ trầm trọng trong một hội đoàn, nhưng không dám lên tiếng vì sợ mất lòng, mất bạn hoặc mang tiếng nhiều chuyện.

Chúng ta không có trách nhiệm theo dõi đời tư của mọi người. Nhưng đôi khi im lặng không phải là tôn trọng; im lặng chỉ vì sợ hãi.

Vì thế, Thiên Chúa nói với ngôn sứ Êdêkien: “Ta đã đặt ngươi làm người canh gác cho nhà Israel.” Êdêkien không thể ép buộc ai thay đổi. Nhưng khi thấy một người đang đi vào con đường hủy diệt, tình yêu buộc ông phải cảnh báo họ.

Thái cực thứ hai là ngồi lê đôi mách. Thay vì nói với người liên hệ, chúng ta lại nói với tất cả mọi người—chỉ trừ chính người ấy!

Một lời nhận xét biến thành một câu chuyện. Câu chuyện càng đi xa càng có thêm chi tiết. Đến người thứ năm, câu chuyện đã có đủ màu sắc, nhạc nền, và đôi khi còn thêm vài phép lạ nữa!

Chuyện ngồi lê đôi mách cũng có thể khoác chiếc áo đạo đức: “Tôi chỉ kể để anh chị cầu nguyện cho người ấy thôi.” Năm phút sau, cả nhóm cầu nguyện đều biết hết mọi chuyện—chỉ không biết câu chuyện có thật hay không! Đôi khi câu “Xin cầu nguyện cho người ấy” lại trở thành mật khẩu tôn giáo để loan truyền tin tức.

Vậy khi có người mang một câu chuyện đến kể, chúng ta nên làm gì? Hãy nhẹ nhàng hỏi: “Anh chị có tận mắt chứng kiến không? Anh chị đã nói chuyện trực tiếp với người ấy chưa? Chúng ta có thể làm gì để giúp họ?”

Nếu câu trả lời là “không,” có lẽ chúng ta nên nói: “Vậy xin để câu chuyện dừng lại ở đây.”

Điều này cũng áp dụng cho mạng xã hội. Điện thoại của chúng ta được gọi là “điện thoại thông minh,” nhưng nó vẫn cần một Kitô hữu khôn ngoan cầm nó. Một lời tố cáo chưa tự động trở thành sự thật. Video có thể bị cắt ghép; tiêu đề có thể được viết chỉ để làm chúng ta tức giận. Trước khi bấm nút “chia sẻ,” hãy tự hỏi: Điều này có thật không? Có cần thiết không? Có giúp ích cho ai không? Đôi khi nút thánh thiện nhất trên điện thoại không phải là “chia sẻ,” mà là “xóa.”

Dĩ nhiên, những hành vi nghiêm trọng như lạm dụng, bạo lực, gây nguy hiểm cho trẻ em, gian lận tài chính hay phạm pháp thì không được che giấu. Những sự việc ấy phải được trình báo kịp thời cho các thẩm quyền dân sự và Giáo hội thích hợp. Nhưng chúng ta mang sự thật đến cho người có khả năng giải quyết; đừng mang lời đồn đến cho những người chỉ có thể kể lại. Hãy nhớ một nguyên tắc đơn giản: Nếu tôi không giúp giải quyết vấn đề, tôi đừng góp phần loan truyền câu chuyện.

Nhưng hôm nay, Chúa Giêsu chỉ cho chúng ta một con đường khác: “Hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi.”

Tại sao phải gặp riêng? Vì tình yêu bảo vệ phẩm giá của người khác. Gặp riêng tạo cơ hội giải tỏa sự hiểu lầm trước khi thanh danh một người bị phá hủy. Có khi chúng ta còn phát hiện một điều bất ngờ: Có thể mình chưa hiểu toàn bộ câu chuyện—hoặc chính mình cũng góp phần gây ra xung đột.

Đừng mở đầu: “Anh là người gian dối, ích kỷ và ganh tị.” Hãy thử nói: “Việc xảy ra đã làm tôi tổn thương và gây chia rẽ giữa chúng ta. Có lẽ tôi chưa hiểu hết câu chuyện. Chúng ta có thể thành thật nói chuyện với nhau được không?”

Nếu cuộc gặp riêng không đem lại kết quả, Chúa bảo hãy mời thêm một hoặc hai người. Nhưng đừng chọn hai người bạn đã sẵn sàng nói: “Anh hoàn toàn đúng!” Hãy chọn những người trưởng thành, công tâm và kín đáo, có thể xác minh sự thật, bảo vệ cả hai bên và giúp hàn gắn mối tương quan.

Nếu vẫn không thành công, Chúa nói: “Hãy thưa với Hội Thánh.” Ngày nay, điều ấy không có nghĩa là công bố lỗi của người ta trong Thánh lễ Chúa nhật! Nó có nghĩa là trình bày với người có trách nhiệm thích hợp: người có uy tín trong cộn đoàn: cha xứ, quí cha, thầy, người phụ trách môi trường an toàn hay thẩm quyền giáo phận.

Vậy điều gì phải thúc đẩy chúng ta sửa lỗi người khác?

Thánh Phaolô trả lời: “Anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoài món nợ tương thân tương ái; vì ai yêu người, thì đã chu toàn Lề Luật.”

Trước khi sửa lỗi một người, hãy tự hỏi: Đây thật sự là tội, hay chỉ là điều tôi không thích? Tôi biết rõ sự việc, hay chỉ đang lặp lại lời đồn? Tôi muốn tìm lại người này, hay muốn đánh bại họ? Tôi có sẵn sàng lắng nghe không? Tôi có sẵn sàng để người khác sửa lỗi mình không?

Sau đó, Chúa Giêsu nói: “Ở đâu có hai hoặc ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở đấy, giữa họ.”

Chúng ta thường áp dụng lời hứa này cho việc cầu nguyện chung. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta cũng áp dụng lời ấy vào những lúc bất hòa?

Điều gì sẽ xảy ra nếu vợ chồng, trước khi bước vào “hiệp ba” của cùng một cuộc tranh cãi, đặt tượng Chúa chịu nạn ở giữa và cùng cầu nguyện năm phút? Có thể vấn đề chưa biến mất—nhưng ít nhất giọng nói của cả hai sẽ nhỏ lại!

Điều gì sẽ xảy ra nếu hai người bạn đang bị tổn thương cùng đến trước Nhà Tạm, xin Chúa giúp họ nói sự thật trong tình yêu?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hai thành viên trong một hội đoàn ngừng đi tìm người đứng về phe mình, rồi cùng cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin chỉ cho chúng con biết mỗi người đã sai ở đâu. Xin giải thoát chúng con khỏi tính kiêu căng và giúp chúng con tìm điều tốt đẹp cho Hội Thánh Chúa”?

Khi hai người đang bị tổn thương thành tâm họp lại nhân danh Đức Kitô, cuộc xung đột không còn chỉ có hai cái tôi đang đau đớn. Có một Đấng thứ ba hiện diện giữa họ: chính Chúa Giêsu Kitô.

Hãy thử hình dung một giáo xứ nơi người ta nói với nhau thay vì nói về nhau; nơi vợ chồng biết cầu nguyện trước khi tiếp tục tranh cãi; nơi bạn bè có thể nói: “Bạn đã làm tôi tổn thương,” mà không phải chấm dứt tình bạn; nơi chúng ta biết xin lỗi mà không sợ mất mặt, và biết đón nhận lời góp ý mà không lập tức tự vệ.

Cộng đoàn Kitô hữu không phải là nơi chẳng ai phạm tội. Đó là nơi tội lỗi không bị làm ngơ, cũng không bị biến thành chuyện giải trí; nơi sự thật được nói ra mà không có hận thù, lời sửa lỗi được đón nhận mà không có kiêu căng, và sự tha thứ vẫn luôn có thể bắt đầu.

Trước khi tiến đến bàn thờ hôm nay, mỗi người chúng ta hãy tự hỏi: Có ai mà tôi vẫn nói về họ nhưng chưa bao giờ nói trực tiếp với họ không? Có ai đang đi vào con đường nguy hiểm mà tôi sợ không dám nhắc nhở không? Có ai tôi đã sửa lỗi quá nặng lời mà chưa xét lại chính mình không? Có ai mà tôi cần cùng cầu nguyện không?

Chúa Giêsu không bảo chúng ta phải thắng một cuộc tranh luận. Người mời gọi chúng ta tìm lại một người anh chị em.

Và khi hai người đang bị tổn thương chân thành họp lại nhân danh Chúa, không ai trong họ phải đứng một mình:

“Ở đâu có hai hoặc ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở đấy, giữa họ.” Amen.